NAKIKITA KO ANG MGA MULTO MULA PA NOONG BATA AKO—NGUNIT GUMUHO ANG MUNDO KO NANG MAKITA KO ANG KALULUWA NG AKING ASAWA NA NAKAYUKO SA KANTO NG AMING SALA SA GABI NG AMING ANIBERSARYO!

I. Ang Lihim sa Likod ng Aking mga Mata

Mula pa noong bata ako, mayroon na akong kakaibang kakayahan. Nakakakita ako ng mga multo. Nakikita ko sila sa mga lumang bahay, sa gilid ng kalsada, o minsan ay nakatayo lamang sa likuran ng mga taong nagluluksa. Ngunit may isang malaking limitasyon ang aking “regalo”—hindi ko sila nakakausap, at hindi ko sila naririnig. Para silang isang pelikula na walang tunog, mga anino ng nakaraan na pinapanood ko lamang mula sa malayo.

Dahil sa kakayahang ito, lumaki akong matatakutin at palaging nag-iisa. Hanggang sa makilala ko si Elias.

Si Elias ang aking naging kanlungan. Nang ipagtapat ko sa kanya ang aking lihim, hindi niya ako tiningnan na parang isang baliw. Sa halip, niyakap niya ako at sinabing, “Huwag kang matakot, Clara. Hangga’t nandito ako, walang sinumang multo o tao ang makakapanakit sa iyo.” Sa piling ni Elias, naging normal ang buhay ko. Binigyan niya ng kulay at init ang mundong dati ay puno lamang ng malamig na hangin at mga ligaw na kaluluwa.

II. Ang Hapag-kainan ng Paghihintay

Ngayon ay ang aming ikalimang anibersaryo. Para sa gabing ito, naghanda ako ng isang malaking salu-salo. Niluto ko ang kanyang paboritong Kare-Kare, nag-order ng isang espesyal na cake, at naglagay ng dalawang baso ng wine sa gitna ng hapag-kainan na pinalamutian ng mga kandila.

Alas-siyete ng gabi ang usapan namin. Ngunit sumapit ang alas-otso, alas-nuwebe, at alas-diyes, wala pa rin si Elias.

Umupo ako sa upuan, nakatingin sa malamig na pagkain. Patuloy kong kinukumbinsi ang aking sarili. Traffic lang siguro sa EDSA, bulong ko sa aking isipan. Baka nag-overtime lang siya sa opisina para tapusin ang isang proyekto.

Pilit kong pinanatiling kalmado ang aking sarili, iniiwasan ang anumang masamang kutob. Ayokong magmukhang mahina. Sanay ako sa katahimikan, sanay ako sa pag-iisa bago ko pa siya makilala. Uminom ako ng isang lagok ng wine, nagkukunwaring walang mali sa napakatahimik na bahay.

III. Ang Bisita sa Madilim na Sulok

Inayos ko ang mga plato at nagpasyang lumipat sa sala upang hintayin siya roon. Ngunit nang iangat ko ang aking paningin mula sa hapag-kainan, tila tumigil ang pag-ikot ng aking mundo.

Sa isang madilim na sulok ng aming sala, may isang bulto ng tao.

Sanay na akong makakita ng mga kaluluwa, kaya hindi na sana bago ito sa akin. Ngunit nang tumama ang liwanag ng buwan mula sa bintana patungo sa mukha ng multo, tila pinunit ang aking puso.

Si Elias.

Nakayuko siya sa sulok, yakap-yakap ang kanyang mga tuhod. Nakasuot siya ng asul na polo shirt na ipinaplantsa ko pa para sa kanya kaninang umaga. Ang kanyang mukha ay kasing-putla ng papel, at may malaking bahid ng dugo sa gilid ng kanyang ulo na tumutulo sa kanyang damit.

Hindi ako makahinga. Ang baso ng wine na hawak ko ay nahulog at nabasag sa sahig.

Alam ko ang batas ng aking kakayahan. Kung nakikita ko ang kaluluwa ng isang tao… ibig sabihin, may nangyari nang kakila-kilabot. Ibig sabihin, wala na siya sa mundong ibabaw.

IV. Ang Tunog ng Katotohanan

Dahan-dahan akong humakbang palapit sa kanya. Nanginginig ang aking buong katawan at sunod-sunod na bumagsak ang aking mga luha. Inangat ni Elias ang kanyang ulo at tumingin sa akin. Ang kanyang mga mata ay puno ng lungkot, pangungulila, at labis na pag-aalala para sa akin.

Binuka niya ang kanyang bibig, pilit na may sinasabi. Nakita ko ang paggalaw ng kanyang mga labi na nagsasabing, “Mahal na mahal kita, Clara. Patawad, hindi ako nakauwi.”

Ngunit wala akong narinig. Walang tunog. Tanging ang nakakabinging katahimikan lamang.

Eksakto sa sandaling iyon, tumunog ang telepono sa ibabaw ng lamesa. Parang isang bomba na sumabog sa loob ng bahay ang bawat ring nito. Nanginginig ang mga kamay kong sinagot ang tawag.

“Hello, ito po ba ang maybahay ni Ginoong Elias Navarro?” isang malalim na boses ng lalaki ang nagsalita. “Ako po si Police Sergeant Mendoza. Ikinalulungkot ko pong ipaalam sa inyo na ang inyong asawa ay naaksidente sa highway pauwi. Isang lasing na driver ang bumangga sa kanyang sasakyan. Dead on arrival po siya sa ospital.”

Hindi ako sumigaw. Hindi ako nagwala. Wala nang boses na lumabas sa aking lalamunan dahil naubos na ang lahat ng lakas ko nang makita ko ang kanyang kaluluwa sa sulok ng aming sala.

“A-Alam ko po…” mahina kong sagot, ang mga luha ay patuloy na umaagos. “Alam ko na.”

V. Ang Huling Yakap na Walang Init

Ibinaba ko ang telepono at bumalik sa sala. Naupo ako sa malamig na sahig, sa mismong harapan ni Elias. Iniangat ko ang aking nanginginig na kamay upang hawakan ang kanyang pisngi, ngunit tumagos lamang ito sa hangin. Wala itong init. Wala itong buhay.

Nakita ko kung paano pilit na inabot ng kanyang kaluluwa ang aking mukha upang punasan ang aking mga luha, ngunit hindi niya ito magawa. Pareho kaming nakakulong sa isang sumpang hindi namin matatakasan—magkaharap, ngunit pinaghihiwalay ng isang makapal na pader ng buhay at kamatayan.

Hindi ko siya makausap, at hindi niya ako mayakap. Ngunit habang nakaupo ako roon sa madilim na sulok ng aming tahanan kasama ang multo ng aking asawa, natutunan ko ang isang mapait na katotohanan. Ang kakayahan kong makakita ng kaluluwa ay hindi isang simpleng sumpa. Ito ay isang regalo upang sa pinakamasakit na gabi ng aking buhay, hindi ako iniwang mag-isa ng lalaking nangakong hinding-hindi ako iiwan.

Mananatili ako sa katahimikan, ngunit hindi na ako kailanman muling matatakot sa mga multo… dahil ang isa sa kanila ay ang lalaking nagmamay-ari ng aking puso.