GALIT NA GALIT ANG AMA NANG MANGHINGI NG PERA ANG KANYANG 5-ANYOS NA ANAK, NGUNIT NANG ILABAS NG BATA ANG KANYANG IPON AT SABIHIN KUNG PARA SAAN ITO, BUMAGSAK SA SAHIG ANG AMA AT HUMAGULGOL!

(PART 1) Ako si Dante, tatlumpu’t limang taong gulang. Bilang isang breadwinner at manager sa isang kumpanya, halos kainin na ng trabaho ang buong oras ko. Umaalis ako ng bahay nang tulog pa ang asawa at anak ko, at umuuwi ako nang gabi kung kailan tulog na rin sila. Palagi akong pagod, laging mainit ang ulo, at laging nakatuon ang isip sa paghahanap ng pera para sa kinabukasan ng aming pamilya.

Isang gabi, umuwi ako mula sa opisina na sobrang bigat ng pakiramdam. Sunud-sunod ang problema sa kumpanya, at pagpasok ko sa aming bahay, gusto ko na lamang humiga at matulog.

Ngunit sinalubong ako ng aking limang taong gulang na anak na si Toby. Nakatayo siya sa gilid ng pinto ng sala, halatang kanina pa naghihintay.

“Papa…” mahinang tawag ni Toby, nakatingala sa akin.

Bumuntong-hininga ako at pilit na tinanggal ang aking sapatos. “Ano ‘yon, Toby? Pagod si Papa. Bukas na tayo mag-usap.”

Ngunit hindi umalis ang bata. Sa halip, lumapit siya nang kaunti at nagtanong ng isang bagay na labis kong ipinagtaka.

“Papa… magkano po ang kinikita ninyo sa isang oras?” inosenteng tanong ni Toby.

Napakunot ang noo ko. Dahil sa pagod at stress, mabilis na uminit ang aking ulo.

“Bakit mo ba tinatanong ‘yan?! Hindi mo na kailangang malaman ang mga ganyang bagay! Bata ka pa!” bulyaw ko sa kanya.

“Gusto ko lang po sanang malaman, Papa. Pakiusap po, sabihin niyo na po,” pilit ng aking anak, ang kanyang mga mata ay nagmamakaawa.

Dahil sa inis at gusto ko nang matapos ang usapan, sinagot ko siya nang pagalit.

“Kung gusto mo talagang malaman, kumikita ako ng limang daang piso (Php 500) kada oras! Oh, masaya ka na?! Umakyat ka na sa kwarto mo!”

Yumuko si Toby. Pinaglalaruan niya ang laylayan ng kanyang damit bago siya muling tumingala, ang boses ay nanginginig.

“Papa… p-pwede po ba akong makahingi ng dalawang daan at limampung piso (Php 250)?”

Nang marinig ko iyon, tuluyan nang sumabog ang galit ko. Kaya pala siya nagtatanong ay dahil manghihingi siya ng pera!

“Kaya ka ba nagtatanong kung magkano ang sweldo ko para makahingi ka ng pera pambili ng mga walang kwentang laruan?!” dumadagundong kong sigaw, na nagpaiyak sa aking anak. “Nagpapakahirap ako sa trabaho tapos ganyan lang ang iisipin mo?! Pumasok ka sa kwarto mo ngayon din at matulog ka na! Huwag mong uubusin ang pasensya ko, Toby!”

Umiiyak at takot na takot na tumakbo si Toby paakyat ng hagdan patungo sa kanyang kwarto. Padabog akong umupo sa sofa at napahilot sa aking sintido. Inis na inis ako sa pagiging “makasarili” ng aking anak.

Ngunit makalipas ang isang oras, nang makapagpahinga na ako at lumamig ang aking ulo, unti-unting gumapang ang konsensya sa aking dibdib. Naisip ko na baka naging masyado akong malupit. Baka may mahalagang bibilhin ang bata para sa school, o baka matagal na siyang nagtitiis na walang laruan habang ang ibang bata ay meron. Tutal, Php 250 lang naman ang hinihingi niya.

Tumayo ako at dahan-dahang umakyat sa kwarto ni Toby. Bahagyang nakabukas ang pinto. Nakita ko siyang nakahiga, ngunit gising pa at tahimik na humihikbi.

Pumasok ako at umupo sa gilid ng kanyang kama.

“Toby, gising ka pa ba?” malambing kong tanong.

Tumango ang bata.

“Pasensya na si Papa kanina ha. Pagod lang talaga ako sa trabaho kaya uminit ang ulo ko,” paliwanag ko. Dumukot ako sa aking wallet at naglabas ng pera. “Heto ang 250 pesos na hinihingi mo. Wag ka nang umiyak.”

Nagliwanag ang mukha ni Toby. Mabilis niyang kinuha ang pera at ngumiti nang napakatamis.

Ngunit ang sumunod niyang ginawa ay muling nagpakunot ng aking noo. Dahan-dahan siyang dumukot sa ilalim ng kanyang unan, at naglabas ng ilang nakatuping barya at lukot na bente pesos.

Nang makita kong may pera na pala siya, muntik na namang mag-init ang ulo ko. May pera naman pala, bakit kailangan pang manghingi? isip-isip ko.

Masayang binilang ni Toby ang kanyang mga barya, pinagsama ito sa perang ibinigay ko, at pagkatapos ay inilapag ang lahat ng ito sa aking palad. At ang pangungusap na sinabi niya sa akin ay tuluyang wawasak sa aking puso at pagkatao.

 

(PART 2) Tinitigan ko ang mga barya at lukot na pera sa aking palad.

“Ano ‘to, Toby? Bakit mo ibinibigay sa akin ang pera mo?” naguguluhan kong tanong.

Tumingala si Toby. Ang kanyang inosenteng mga mata ay kumikinang sa tuwa at pag-asa.

“Papa, kulang po kasi ang ipon ko kanina kaya po ako humingi sa inyo,” nakangiti at malambing na sagot ng aking limang taong gulang na anak. “Pero ngayon po, sapat na siya. Mayroon na po akong buong limang daang piso (Php 500)!”

Itinulak ni Toby ang aking mga kamay patungo sa aking dibdib, ibinibigay nang buo ang lahat ng perang meron siya.

“Heto po ang limang daan, Papa,” inosenteng patuloy ng aking anak. “Pwede ko po bang bilhin ang isang oras ng oras ninyo? Pwede po ba kayong umuwi nang maaga bukas, kahit alas-sais lang po ng gabi… para makasabay ko naman po kayong maghapunan? Kahit isang oras lang po, Papa. Namimiss ko na po kayo.”

Parang pinagsakluban ako ng langit at lupa.

Tumigil ang pag-ikot ng aking mundo. Ang mga salitang iyon ay parang isang matalim na sibat na bumaon nang direkta sa pinakagitna ng aking kaluluwa.

Nalaglag ang mga barya mula sa aking nanginginig na mga kamay. Clink. Clink. Hindi ko na napansin ang pagbagsak ng pera sa sahig.

Nanghina ang aking mga binti. Dahan-dahan akong napaluhod sa gilid ng kanyang kama. Tinitigan ko ang aking anak. Ang batang sinigawan at ininsulto ko kanina dahil inakala kong hihingi ng pambili ng walang kwentang laruan… ay nag-iipon pala ng sarili niyang barya para lamang mabili ang atensyon at oras ng sarili niyang ama!

Naramdaman ko ang matinding init na namuo sa aking mga mata. Hindi ko na kinaya.

Bumagsak ang aking mga luha. Humagulgol ako nang napakalakas. Isang iyak ng matinding pagsisisi, hiya, at pagmamahal. Niyakap ko nang napakahigpit si Toby. Ibinabaon ko ang aking mukha sa kanyang maliit na balikat, nanginginig ang buong katawan ko sa tindi ng sakit at konsensya.

“P-Patawarin mo ako, anak… Diyos ko, patawarin mo si Papa…” umiiyak kong pagmamakaawa, hinahalikan ang kanyang noo nang paulit-ulit. “H-Hindi mo kailangang bilhin ang oras ko… Sayo ang oras ko, Toby. Sayo at sa Mama mo. Patawarin mo ako kung nakalimutan ko ‘yon.”

Umiyak na rin si Toby at mahigpit na yumakap pabalik sa aking leeg.

“Bukas po, Papa? Sabay po tayo kakain?” inosente pa rin niyang tanong habang humihikbi.

“Oo, anak,” humahagulgol kong sagot. “Bukas, at sa araw-araw. Hinding-hindi na ulit magiging sobrang busy si Papa para sa’yo.”

Sa gabing iyon, hindi ko iniwan ang tabi ng aking anak. Hinintay ko siyang makatulog nang mahimbing habang patuloy na tumutulo ang aking mga luha. Narealize ko na sa labis kong paghahabol sa pera at tagumpay, nakalimutan ko ang pinaka-dahilan kung bakit ako nagtatrabaho—ang pamilya ko. Inakala kong ang pagiging mabuting ama ay nasusukat sa dami ng perang naiuuwi ko, ngunit sa mata ng isang bata, ang pinakamahalagang yaman na maibibigay mo ay ang iyong presensya.

Kinabukasan, at sa mga sumunod pang araw, tinupad ko ang aking pangako. Inayos ko ang aking schedule sa trabaho. Wala nang mas mahalaga pa kaysa sa oras na inilalaan ko sa hapag-kainan kasama ang aking mag-ina.

Napatunayan ko na ang pera ay madaling kikitain at papalitan, ngunit ang mga lumipas na oras at ang paglaki ng iyong anak ay kailanman ay hindi mo na mabibili pabalik, kahit ibigay mo pa ang buong yaman ng mundo.

MORAL NG KWENTO: Huwag hayaang kainin ng trabaho at paghahabol sa yaman ang oras mo para sa iyong pamilya. Tandaan na sa trabaho mo, isa ka lamang empleyado na madaling palitan kung sakaling ikaw ay mawala. Ngunit sa iyong asawa at mga anak, ikaw ay hindi kailanman mapapalitan. Ang pinakamahalagang regalong maibibigay mo sa mga taong nagmamahal sa iyo ay hindi mamahaling gamit o malaking pera, kundi ang iyong oras at atensyon.